De Ordedienst in Doesburg: van Gewest 7 tot opname in de Binnenlandse Strijdkrachten

tot 800 800–900 900–1000 1000–1100 1100–1200 1200–1300 1300–1400 1400–1500 1500–1600 1600–1700 1700–1800 1800–1900 1900–2000 vanaf 2000

1940 – 1944

Onderwerp: Tweede Wereldoorlog & bezetting

Bronnen:

Het Stille Netwerk: 1940-1945. De Doesburgse illegaliteit, haar ontstaan en regionale ontwikkeling , Sander Polman & Michel Wenting (boekpagina 35, 54, 57-60, 62, 72, geraadpleegd 16-09-2026.)

In 1940 brengt commandant overste J.W. Buurman Doesburg onder het commando van Ordedienst-Gewest 7. Res. majoor F.W.H.W. Schotsman is tot medio 1941 districtscommandant van OD-Gewest IV-7 Doesburg en Liemers en wordt daarna gewestelijk commandant.

Tussen 1940 en 1942 onderneemt vooral tandarts Willem Wijnen namens de Doesburgse OD diverse activiteiten op het gebied van militaire inlichtingen; na de grote landelijke arrestaties door het Englandspiel in 1942 heroriënteert de Doesburgse Ordedienst zich, en neemt ritmeester P.J. Six na een arrestatiegolf de leiding over met een explicietere taakomschrijving.

In 1943 weten Doesburgse OD-ondercommandanten met een papieren functie in de Liemers via een ambtelijke truc tewerkstelling op het distributiekantoor te bewerkstelligen en zo de verplichte arbeidsinzet te ontlopen. Begin 1944 wordt de overwegend papieren OD-organisatie van district VII-7 nog aangevuld met een districtsstaf, met Wijnen en enkele Doesburgse ondercommandanten, maar door D-Day en Operatie Market Garden en de daaropvolgende opheffing van Gewest 7 wordt deze nooit effectief.

Res. kapitein G.C. Wunderink, commandant van OD-Gewest 7 en daarmee van Wijnen, wordt in september 1944 gefusilleerd en in 1945 met militaire eer herbegraven; diezelfde maand verbreken de Duitse luchtlandingen bij Arnhem (17 september 1944) de verbinding tussen district VII-7 en Gewest 7 Arnhem, waarna Gewest 7 wordt opgeheven. Het onderduiken van commandant Wijnen en het buitenhouden van plaatsvervanger Bauke Bakker zorgen ervoor dat het inmiddels opgeheven OD-district Doesburg en Liemers geen aansluiting bij de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) kan regelen; sommige OD’ers sluiten zich al in september op persoonlijke titel aan bij de BS, en pas in oktober 1944 wordt het district alsnog formeel in de BS opgenomen.